Feitelijk samenwonen, wettelijk samenwonen of trouwen?

Misschien wonen jullie al jaren samen en voelt er thuis weinig anders na het jawoord. Juridisch kan er wel veel wijzigen. Vergelijk de mogelijkheden aan de hand van jullie woning, inkomen en de bescherming die je elkaar wilt geven.

Feitelijk samenwonen

Je woont samen zonder verklaring van wettelijke samenwoning of huwelijk. Er bestaat geen automatisch wettelijk erfrecht voor je partner als feitelijk samenwonende. Houd bewijs van eigendom en bijdragen bij, zeker als één van jullie betaalt voor verbouwingen aan een woning van de andere. Een samenlevingsovereenkomst kan praktische en financiële afspraken vastleggen. Voor bescherming bij overlijden kan een testament of andere regeling nodig zijn.

Wettelijk samenwonen

Je legt samen een verklaring af bij de gemeente. Die vorm geeft onder meer bescherming aan de gezinswoning en brengt verplichtingen mee voor de huishoudkosten. Het wettelijke erfrecht van de langstlevende is in beginsel beperkt tot het vruchtgebruik van de gezinswoning en de huisraad, en is minder beschermd dan bij gehuwden. Laat een notaris toelichten wat geldt als je huurt, een testament hebt of kinderen hebt.

Trouwen

Het huwelijk brengt een huwelijksvermogensstelsel en ruimere wettelijke bescherming bij overlijden mee. Hoe de nalatenschap verdeeld wordt, hangt onder meer af van familie, eigendom en eventuele afspraken. De belastingaangifte volgt eigen regels: de FOD Financiën maakt onderscheid tussen feitelijk samenwonen en een huwelijk of wettelijke samenwoning, en kijkt ook naar de datum waarop je statuut ingaat.

Maak de vergelijking concreet

Stel dat één van jullie eigenaar is en de ander meebetaalt aan renovatie. Wie bezit wat, wie betaalt welke schuld en wat gebeurt er als één van jullie overlijdt? Schrijf die vragen op en leg je akte of lening erbij. Dan kun je bij de notaris bespreken welke bescherming bij jullie past en welke afspraken je eventueel nog wilt vastleggen.

Verder lezen

• Een huwelijkscontract overwegen
• Trouwen voor de wet

Bronnen

• Notaris.be — feitelijk samenwonen · gecontroleerd op 11 november 2026
• Notaris.be — wettelijk samenwonen · gecontroleerd op 11 november 2026
• FOD Financiën — huwelijk en samenwonen · gecontroleerd op 11 november 2026
• Vlaanderen.be — verklaring en bescherming · gecontroleerd op 11 november 2026
• Notaris.be — vergelijking van de drie vormen en hun erfrecht · gecontroleerd op 11 november 2026